Dynamicznie zmieniające się otoczenie rynkowe sprawia, że zarządzanie wyłącznie na podstawie intuicji staje się coraz bardziej ryzykowne. Wielu właścicieli firm doskonale zna swój biznes operacyjnie. Wiedzą, jak pozyskać klienta, dostarczyć produkt czy zorganizować produkcję. Problem pojawia się wtedy, gdy trzeba odpowiedzieć na pytania: jak będzie wyglądała firma za rok czy dwa?, ile kapitału będzie potrzebne do realizacji planów?, czy obecny model biznesowy zapewni oczekiwaną rentowność?, aż w końcu, kiedy należy rozpocząć nowe inwestycje?

To właśnie tutaj zaczyna się strategia finansowa, której poświęciliśmy trzy - częściowy podcast. Rozmowa Macieja Szymika z Mariuszem Jaroszem koncentruje się na temacie planowania finansowego firmy. W rozmowie poruszane są zagadnienia związane z budżetem, strategią rozwoju oraz kosztami prowadzenia firmy. Sporo w niej przykładów z życia wziętych, wzbogaconych o statystyki rynkowe. Cały materiał znajdziecie na naszym YouTube: Biuro Usług Rynkowych.

Strategia finansowa to coś więcej niż budżet

Wielu przedsiębiorców utożsamia strategię finansową z budżetem. To błąd. Jak trafnie zauważa Mariusz Jarosz w rozmowie poświęconej planowaniu strategicznemu: „Budżet to tak naprawdę narzędzie. To przełożenie wizji i strategii na liczby oraz konkretny plan działania.” Strategia odpowiada na pytanie „dokąd zmierzamy?”, natomiast budżet pokazuje „jak tam dotrzemy”.

Dobra strategia finansowa obejmuje:

• cele wzrostu,
• politykę inwestycyjną,
• sposób finansowania rozwoju,
• zarządzanie płynnością,
• politykę kosztową,
• zarządzanie ryzykiem,
• scenariusze rozwoju i kryzysu.

Dlaczego firmy wpadają w problemy finansowe?

Najczęściej nie dlatego, że nie mają klientów.

Badania prowadzone przez wielu ekspertów rynku MŚP pokazują, że problemy zaczynają się znacznie wcześniej:

• brak prognoz przepływów pieniężnych,
• brak kontroli rentowności poszczególnych produktów,
• inwestycje realizowane bez analizy opłacalności,
• decyzje podejmowane pod wpływem emocji,
• koncentracja wyłącznie na bieżącej działalności.

Jak podkreślono w podcaście:

„Cała energia jest ukierunkowana na bieżącą działalność. Mało kto podejmuje wysiłek, żeby zastanowić się, gdzie firma będzie za pół roku czy za rok.”

ak wygląda proces budowania strategii finansowej?

Od czego zacząć budowanie strategii finansowej? Jakie etapy obejmuje ten proces i dlaczego nie warto ich pomijać? Dobrze przygotowana strategia finansowa nie powstaje w jeden dzień. To uporządkowany proces, który pozwala przedsiębiorcy podejmować decyzje w oparciu o liczby, a nie wyłącznie intuicję.

ak ocenić aktualną sytuację finansową firmy?

Pierwszym etapem jest rzetelna diagnoza przedsiębiorstwa. Trudno planować przyszłość, nie wiedząc, w jakim miejscu firma znajduje się dziś. Analiza obejmuje przede wszystkim rentowność działalności, płynność finansową, poziom zadłużenia, strukturę kosztów oraz pozycję konkurencyjną na rynku. Dopiero taki obraz pozwala wskazać mocne strony organizacji i obszary wymagające poprawy. Pomocne są narzędzia takie jak analiza SWOT, analiza scenariuszowa czy modelowanie finansowe.

Jak określić cele właścicieli firmy?

Po co przedsiębiorstwo buduje strategię finansową? Odpowiedź na to pytanie jest kluczowa. Każda strategia powinna wynikać z celów właścicieli i zarządu, ponieważ to one wyznaczają kierunek wszystkich późniejszych decyzji.

Czy priorytetem jest dynamiczny wzrost? Ekspansja na rynki zagraniczne? Przygotowanie spółki do sprzedaży lub pozyskania inwestora? A może sukcesja albo zwiększenie poziomu wypłacanej dywidendy? Każdy z tych scenariuszy wymaga zupełnie innego podejścia do finansów, inwestycji czy poziomu akceptowanego ryzyka. Bez jasno określonych celów trudno stworzyć plan, który będzie skutecznie wspierał rozwój przedsiębiorstwa.

Na czym polega modelowanie finansowe?

Jednym z najważniejszych elementów strategii jest modelowanie finansowe. To właśnie na tym etapie firma zaczyna rozumieć swój biznes poprzez liczby.

Model finansowy pokazuje zależności pomiędzy przychodami i kosztami, pozwala ocenić wpływ planowanych inwestycji na wyniki przedsiębiorstwa, określić przyszłe zapotrzebowanie na finansowanie oraz przewidzieć poziom rentowności w różnych wariantach rozwoju.

Największą wartością modelowania finansowego jest możliwość odpowiadania na pytania typu: „Co się stanie, jeśli sprzedaż spadnie o 15%?”, „Jak wpłynie na wynik wzrost kosztów energii?”, „Czy firma będzie potrzebowała dodatkowego finansowania za dwa lata?” Dzięki temu zarząd może podejmować decyzje z większą świadomością ich konsekwencji.

ak przełożyć strategię finansową na codzienne zarządzanie firmą?

Sama strategia nie przynosi efektów, jeśli pozostaje jedynie dokumentem. Powinna zostać przełożona na konkretne działania operacyjne i stać się częścią codziennego zarządzania przedsiębiorstwem. Warto wdrożyć budżetowanie, controlling, wskaźniki KPI, raportowanie zarządcze oraz system monitorowania odchyleń od planu. Takie rozwiązania pozwalają regularnie sprawdzać, czy organizacja realizuje założone cele, a w razie potrzeby odpowiednio wcześnie reagować na pojawiające się zagrożenia.

Dlaczego strategia finansowa staje się dziś przewagą konkurencyjną?

Jeszcze kilka lat temu wiele przedsiębiorstw mogło rozwijać się przede wszystkim dzięki rosnącemu rynkowi. W wielu branżach wysoki popyt rekompensował błędne decyzje i brak długoterminowego planowania.

Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Rosną koszty pracy, energii, finansowania, technologii i prowadzenia działalności. Zmienność otoczenia gospodarczego sprawia, że wygrywają firmy, które potrafią szybko analizować dane i podejmować trafne decyzje.

To właśnie dlatego przewagę konkurencyjną budują przedsiębiorstwa, które wcześniej identyfikują zagrożenia, świadomie zarządzają gotówką, planują inwestycje w oparciu o wiarygodne prognozy oraz podejmują decyzje na podstawie danych, a nie wyłącznie doświadczenia czy intuicji.

Strategia finansowa nie jest więc dokumentem przygotowywanym wyłącznie na potrzeby banku czy inwestora. To praktyczne narzędzie wspierające codzienne zarządzanie przedsiębiorstwem oraz budowanie jego długoterminowej wartości.

Czy każda firma potrzebuje strategii finansowej?

Wielu przedsiębiorców uważa, że strategia finansowa jest rozwiązaniem przeznaczonym wyłącznie dla dużych korporacji. Tymczasem największe korzyści przynosi często właśnie średnim i rozwijającym się firmom, które stoją przed ważnymi decyzjami dotyczącymi inwestycji, zatrudnienia, ekspansji czy sukcesji.

Dobrze przygotowana strategia pozwala przewidywać skutki decyzji, ograniczać ryzyko i budować stabilny rozwój przedsiębiorstwa niezależnie od zmieniających się warunków rynkowych.

Firmy rzadko mają problemy dlatego, że nie wiedzą, co zrobić jutro. Znacznie częściej trudności pojawiają się dlatego, że nie mają planu na kolejne trzy, pięć czy dziesięć lat.

Strategia finansowa pozwala odejść od zarządzania w trybie ciągłego reagowania na problemy i przejść do świadomego budowania przyszłości przedsiębiorstwa. Im wcześniej zostanie opracowana i wdrożona, tym większe daje możliwości rozwoju, zwiększenia bezpieczeństwa finansowego oraz wzrostu wartości całej organizacji.

‍

‍

‍

‍

‍

‍

‍

‍

‍

‍

‍